Jakarta Enterprise Edition (JEE), dawniej znane jako Java Platform, Enterprise Edition (Java EE), to zestaw specyfikacji i technologii stworzony dla języka programowania Java, który pozwala na budowanie skalowalnych, wielowarstwowych aplikacji dla dużych przedsiębiorstw. W 2017 roku projekt został przekazany do Eclipse Foundation i przemianowany na Jakarta EE, co otworzyło nowe możliwości rozwoju i modernizacji tej platformy. Dziś przyjrzymy się szczegółowo jej kluczowym elementom, architekturze, oraz praktycznym zastosowaniom.
Historia i ewolucja Jakarta EE
Platforma Jakarta EE ma swoje korzenie w Java EE, która z kolei wywodzi się z J2EE (Java 2 Platform, Enterprise Edition) stworzonej w latach 90. przez Sun Microsystems. Od tamtej pory przeszła szereg transformacji, odpowiadając na potrzeby nowoczesnego przemysłu IT:
- J2EE: Początkowa wersja, wprowadzająca takie technologie jak Servlets, JSP i EJB.
- Java EE: Rebranding w 2006 roku, kładący nacisk na uproszczenie rozwoju aplikacji i wsparcie dla nowych technologii, takich jak JPA, CDI czy WebSockets.
- Jakarta EE: Przejście do Eclipse Foundation i skupienie na otwartości oraz nowoczesnych standardach, takich jak mikroserwisy i chmura.
Każdy z tych etapów miał kluczowy wpływ na rozwój technologii dla przedsiębiorstw, a obecna forma platformy jest wynikiem dekad doświadczeń i innowacji.
Architektura Jakarta EE
Architektura platformy Jakarta EE opiera się na modelu wielowarstwowym, który pozwala na modularność, łatwość utrzymania i skalowalność aplikacji:
- Warstwa prezentacji: Obsługuje interakcję użytkownika z aplikacją poprzez technologie takie jak Servlets, JSP, JSF (Jakarta Server Faces).
- Warstwa logiki biznesowej: Centralny punkt aplikacji, obsługiwany przez komponenty EJB (Enterprise JavaBeans) lub technologie CDI (Context and Dependency Injection).
- Warstwa integracji: Służy do komunikacji z bazami danych i systemami zewnętrznymi za pomocą technologii takich jak JPA (Jakarta Persistence API), JMS (Jakarta Messaging) i JCA (Jakarta Connector Architecture).
- Warstwa trwałości danych: Zapewnia zarządzanie danymi, przechowywanie i operacje na bazach danych.
Każda z tych warstw komunikuje się ze sobą za pomocą jasno określonych interfejsów, co pozwala na swobodną wymianę technologii w obrębie platformy.
Kluczowe technologie Jakarta EE
1. Jakarta Servlets
Servlety to podstawowe komponenty służące do obsługi żądań HTTP i generowania dynamicznych odpowiedzi. Pozwalają na budowanie podstawowych aplikacji webowych i są fundamentem wielu bardziej zaawansowanych frameworków.
2. Jakarta JSP (JavaServer Pages)
JSP to technologia pozwalająca na wstrzykiwanie kodu Java w pliki HTML, co umożliwia generowanie dynamicznych stron internetowych. W połączeniu z Servlets tworzy potężne narzędzie do budowy interfejsów użytkownika.
3. Jakarta EJB (Enterprise JavaBeans)
EJB umożliwiają tworzenie komponentów obsługujących logikę biznesową, oferując jednocześnie funkcje takie jak transakcje, bezpieczeństwo i zarządzanie sesjami użytkowników.
4. Jakarta CDI (Context and Dependency Injection)
CDI jest kluczowym mechanizmem wspierającym luźne powiązania między komponentami aplikacji. Pozwala na wstrzykiwanie zależności, ułatwiając testowanie i zarządzanie kodem.
5. Jakarta JPA (Java Persistence API)
JPA to standardowy interfejs do mapowania obiektowo-relacyjnego (ORM), umożliwiający efektywne zarządzanie danymi w aplikacjach.
6. Jakarta RESTful Web Services (JAX-RS)
JAX-RS to specyfikacja umożliwiająca budowę usług webowych zgodnych z architekturą REST, która jest popularna w aplikacjach opartych na mikroserwisach.
Zastosowania praktyczne Jakarta EE
Platforma Jakarta EE jest stosowana w różnych sektorach przemysłu, dzięki swojej elastyczności i szerokiemu wsparciu dla technologii:
- Bankowość: Budowa systemów transakcyjnych i aplikacji zarządzających klientami.
- E-commerce: Tworzenie skalowalnych platform sprzedażowych i systemów zarządzania treścią.
- Telekomunikacja: Implementacja usług sieciowych i zarządzanie danymi użytkowników.
- Opieka zdrowotna: Rozwój systemów zarządzania danymi pacjentów i integracja z urządzeniami IoT.
Przyszłość Jakarta EE
Jakarta EE stale ewoluuje, by sprostać wymaganiom nowoczesnych technologii. Obecne kierunki rozwoju obejmują:
- Wsparcie dla chmury: Ułatwienie integracji aplikacji z platformami chmurowymi.
- Mikroserwisy: Rozszerzenie wsparcia dla architektury mikroserwisowej poprzez technologie takie jak MicroProfile.
- Nowe API: Rozwój nowych specyfikacji, które będą odpowiadały na potrzeby współczesnych deweloperów.
Dzięki otwartości projektu, społeczność deweloperów ma bezpośredni wpływ na kształt platformy, co czyni ją jednym z najbardziej dynamicznych ekosystemów w świecie Java.